Pejzażyści w Książu

Zamek Książ 07.08 - 12.09

Wałbrzyska Galeria Sztuki BWA "Zamek Książ" zaprasza na wystawę: "Pejzaż malarzy polskich w zbiorach Lwowskiej Galerii Sztuki".
Wystawa Pejzażu będzie prezentacją dzieł najwybitniejszych postaci, jakie pojawiły się w sztuce polskiej od XVIII do XX wieku. Ekspozycja obejmie 60 prac m.in. pejzaż Jana Matejki, prace Canaletto, Siemiradzkiego, Ruszczyca, Fałata, Czajkowskiego, Stanisławskiego, Cybisa i wielu innych. Na uwagę zasługuje fakt iż wyboru prac, które zostaną zaprezentowane, dokonał obcokrajowiec mianowicie Ihor Chomyn. Zauważył i docenił prace, które dla szerokiej publiczności są mniej lub w ogóle nie znane, prace takich artystów jak: Stanisław Chlebowski, Jan Ciągliński, Korneli Szlegel, Henryk Uziembło.

Prace artystów zostały wybrane ze zbioru liczącego 2000 arcydzieł malarstwa polskiego, które w większości spoczywają w magazynach Lwowskiej Galerii Sztuki i nie były prezentowane w Polsce po 1945 roku.

Pejzaż jest bardzo często jedynie tłem do przedstawienia postaci ludzkiej. Samodzielność jego jest względna, zależna od idei rozpowszechnionych w danym okresie i od samego artysty. Były czasy, kiedy znajomość natury, rodzajów roślinności, drzew i skał, bardziej interesowały malarza niż dekoracyjno-poetycka istota natury.

Bardzo istotną rolę w rozwoju pejzażu odegrało malarstwo plenerowe, a następnie impresjoniści, dla których krajobraz stał się głównym tematem przedstawień, ujmowanym jednak w całkiem nowy sposób - starzy mistrzowie przedstawiali przedmioty na tle powietrza, natomiast impresjoniści przedstawiali powietrze na tle przedmiotów. Artysta pragnie przekazywać wydarzenia jako coś podpatrzonego z natury i stamtąd przejętego, jako żywą scenę, zaczerpniętą bezpośrednio z życia. Przedstawiając sceny w otwartej przestrzeni malarz stara się oddać postać ludzką i naturę nie tylko takimi, jakimi ich zna, ale takimi, jakimi ich widzi.

Malarstwo pejzażowe powszechnie uznaje się za drugorzędny rodzaj sztuki, którego siła oddziaływania jest nieporównywalnie mniejsza niż obrazu historycznego, batalistycznego, malarstwa monumentalnego czy rodzajowego. Taki pogląd jest całkowicie błędny, zwłaszcza że w malarstwie pejzażowym najczęściej utrwalane są strony rodzinne, zakątki miłe sercu, poruszające najczulsze struny duszy artysty i widza - to co zwiemy Ojczyzną. Na proponowanej Państwu wystawie przedstawione zostaną dzieła Polskich malarzy, którzy uprawiali ten rodzaj malarstwa w sposób bardzo charakterystyczny.

Bernardo Bellotto (Canaletto) - WIDOK DREZNA-1747-1753

Najstarsze dzieło na wystawie to pochodzący z połowy XVIII wieku Widok Drezna, pędzla malarza pochodzenia włoskiego, mistrza weduty, mocno zakorzenionego w sztuce polskiej Bernarda Bellotta.

Malarstwo wieku XIX reprezentuje na wystawie romantyczny nokturn pędzla Józefa Haara. Konwencjonalny charakter ma malarstwo pejzażowe krakowskiego malarza, piewcy piękna ziemi polskiej, Jana Nepomucena Głowackiego. Oprócz olejnego widoku Zarzecze (1832) autorstwa tego artysty. W pierwszej połowie XIX wieku działał we Lwowie spolonizowany wiedeńczyk Antoni Lange; trzy pochodzące z 1839 roku płótna tego wybitnego pejzażysty: Krajobraz górski, Odrzykoń oraz Widok zamku Pieskowa Skała są prawdziwą ozdobą wystawy.

Znany pisarz i publicysta Józef Ignacy Kraszewski zajmował się również malarstwem, w tym pejzażowym. Obecność jego obrazów na wystawach należy do rzadkości Dlatego pozwoliłem sobie zaproponować Państwu jego Wnętrze lasu (1871), aby zapoznać Państwa z artystyczną stroną twórczości tego wybitnego Polaka.

Malarzem, który działając na przestrzeni prawie całego XIX wieku połączył kilka pokoleń pejzażystów polskich był, Alfred Schouppé. Był to najwybitniejszy malarz Tatr. Z 1879 roku pochodzi eksponowany na naszej wystawie jego obraz pt. Tatry.

Zefiryn Ćwikliński - KRAJOBRAZ GÓRSKI - 1922

Krajobraz górski był ulubionym tematem wielu malarzy polskich z przełomu XIX i XX wieku. Proponowana Państwu wystawa nie mogła się obejść bez obrazów Zefira Ćwiklińskiego Krajobraz górski (1922), Stefana Filipkiewicza Tatry (ok.1930), Stanisława Gałka Zima (ok.1910), Władysława Jarockiego Krajobraz z Poronina (1915}, Abrahama Neumana Schronisko przy Morskim Oku (ok.1910) oraz Tadeusza Rybkowskiego Halny wiatr (1910).

Julian Fałat - LAS-1910

Z liryzmem i tęsknotą przedstawiane są zakątki rodzimego kraju w obrazach Ludomira Benedyktowicza Bór sosnowy (1913), Stanisława Czajkowskiegi Zagroda wiejska (1923), Juliana Fałata Las (1910), Stefana Filipkiewicza Zima kryształowa (1920), Marcelego Harasimowicza Staw (1898), Stanisława Kamockiego Kłosy (ok.1907), Henryka Uziembło Stary kościół w zimie (1908) oraz Michała Wywiórskiego-Gorstkin Ruiny zamku w Czorsztynie (ok.1911).

Jan Cybis-PEJZAŻ - 1927-1929

Na oddzielną wzmiankę zasługuje wybitny mistrz pejzażu i znany pedagog- Jan Stanisławski. Urodzony na Ukrainie, był przez całe życie zafascynowany pejzażem ukraińskim. Właśnie w tamtych stronach powstały eksponowane na wystawie obrazy- Sad z Jabłonia (ok.1890), Dniepr pod Kijowem (ok.1903), Słoneczniki (ok.1903).

Bardzo specyficznym rodzajem pejzażu jest pejzaż architektoniczny. Doskonałym przykładem takiego pejzażu jest wcześniej już wspomniana weduta Widok Drezna (1747-1753). Nieco inny charakter mają widoki miast i poszczególnych budowli pokazywane na wystawie, takie jak: Widok Lwowa (1898) Stanisława Batowskiego, Kościół w Klosterneuburgu (1871) Aleksandra Konstantego Gryglewskiego, Krajobraz z willą (1890) Stanisława Kiernickiego, Kościół św. Krzyża na Łysej Górze (ok. 1870) Alfreda Schouppé czy Santa Maria della Salute w Wenecji (1904) Jana Stanisławskiego.

Henryk Siemiradzki - U źródła - 1898

Spośród wszystkich pokazywanych na wystawie obrazów wyróżnia się swoim charakterem U źródła (1898) Henryka Siemiradzkiego. Jest to przykład idyllicznego, sielankowego, przepojonego światłem pejzażu ze sztafażem o cechach historyzmu.

Na wystawie znajdują się również obrazy malarzy polskich malowane podczas ich podróży zagranicznych. Podczas nich powstał jedyny w twórczości Jana Matejki pejzaż Widok Bebeku pod Konstantynopolem (1872). Z tych samych stron i tego samego okresu pochodzą dwa obrazy wybitnego polskiego orientalisty Stanisława Chlebowskiego: Kiosk w Topp Hane (ok.18773) i Ulica w Konstantynopolu (1875).

Wielkim podróżnikiem był też absolwent petersburskiej akademii Jan Ciągliński. Z jego hiszpańskiej podróży pochodzi widok Agleciras (1878).

Prawie wszyscy malarze chcieli odwiedzić Włochy a szczególnie jedno z najpiękniejszych miast świata-Wenecję. Oprócz wspomnianego już obrazu Jana Stanisławskiego Santa Maria della Salute w Wenecji (1904), można na wystawie jeszcze zobaczyć-Most w Wenecji (1905) Sotera Jaxy-Małachowskiego. Również z Włoch pochodzi krajobraz Feliksa Wygrzywalskiego- Capri (1905).

Paryż, w którym studiowało i pracowało wielu artystów polskich, reprezentowany jest na wystawie dwoma obrazami- Montmarte (1938) Henryka Krzyżanowskiego oraz Notre Dame (1927-28) Mieczysława Wysockiego. Natomiast francuską prowincję widzowie mogą oglądać na obrazach Władysława Ślewińskiego Morze (ok.1916) i Zygmunta Waliszewskiego Pejzaż u Meaux (1929).

Formalne poszukiwania, przede wszystkim nowatorskie rozwiązania kolorystyczne, cechują Krajobraz z drogą (1927) Jerzego Merkla. Obraz ten stanowczo różni się od innych pejzaży pokazywanych na wystawie.

"...Przygotowując wystawę pejzażu malarzy polskich, chciałbym przedstawić widzowi polskiemu zasoby Lwowskiej Galerii Sztuki w nieco inny niż dotychczas sposób, pokazując ścisły związek artystów z ojczystą ziemią. Mam nadzieję, że niejeden krajobraz wywoła miłe sercu Państwa wspomnienia. Wierząc w to, zapraszam Państwa do zwiedzania wystawy"

- zgodnie z tekstem wstępu Ihor Chomyn - kurator wystawy.


Patronat honorowy nad wystawą pełnią prezydent miasta Wałbrzycha Piotr Kruczkowski oraz prezydent miasta Świdnicy Wojciech Murdzek.

Wystawie będzie towarzyszył konkurs plastyczny dla dzieci i młodzieży pt. "Moj pejzaż", w terminie od 07.08 do 12.09.04r. Szczegóły konkursu zawarte są w regulaminie dostępnym w siedzibie galerii.

Wystawa czynna będzie dla zwiedzających od 07.08 - 12.09.2004 r. w godzinach otwarcia Zamku Książ:
- dni powszednie - kasa biletowa 10:00-17:00 - wystawa 10:00-18:00
- soboty i niedziele - kasa biletowa 10:00-17:30 - wystawa 10:00-18:30

Ceny biletów:
normalny 6 zł., ulgowy 4 zł. (dzieci w wieku szkolnym, młodzież, renciści i emeryci), grupy od 10 osób 3 zł., dzieci do lat 7 bezpłatnie.

Redakcja portalu zastrzega, że w komentarzach i opiniach nie mogą znaleźć się treści reklamujące przedsiębiorców, ich działalność lub oferowane przez nich towary i usługi; nie mogą się też znaleźć treści zabronione przez prawo, wulgarne, obraźliwie, naruszające zasady współżycia społecznego, naruszające prawa Redakcji lub innych osób - w przypadku pojawienia sie takich opinii będą one przeredagowane, ich treść skrócona lub usunięta.